Hassas Dökümde tolerans, kalıp yapım aşamasından başlayarak kullanılan mum, seramik malzemesi ve döküm
alaşımına bağlı olarak ölçüsel sapmaların toplamıdır. Ölçülerin tekrarlanabilirliği, ayrıca parça
formuna, kütlesine ve boyutlarına bağlıdır.
Aşağıdaki tolerans tablosunda da görüldüğü üzere, Hassas Döküm metoduyla
elde edilen parçalarda, genel kural olarak anma ölçüsü 15 mm'ye kadar olan ölçülere 0.1 mm, 15 mm üstü
ölçülerde %0.7 gibi bir hassasiyetle yaklaşılmaktadır. Ancak tolerans aralığını tek yönde de belirlemek
mümkündür. Tablodaki D3 hassasiyeti ise, parçanın bir düzleminde ve birbirine referans belirlenmeyen
ölçüler için ilave maliyetlerle elde edilebilir. (İmalat sırasında özel aparatlar, kalite kontrol
mekanizması, fire yüzdesindeki artış gibi).
İşleme Payları
Parça kullanımı açısından tolerans tablo değerleri yeterli olmayan ölçülere işleme
payı vermek gerekmektedir. Boyutlarına bağlı olarak genelde 0.3 mm ile 1.5 mm arasında işleme payı
öngürülmelidir. Ancak işleme payını belirlerken tolerans değerini hesaba katmak gerekir.
Amacımız kullanıcıya döküm sonrası olabildiğince az işlem bırakmaktır. Dolayısıyla parça tasarımında
teknik kadromuzla irtibata geçmenizde fayda görmekteyiz.
Boyut Toleransları
| Anma Ölçüsü |
Uzunluk, Genişlik ve Yükseklik Toleransları |
Eksenel Tolerans |
| ..den |
..'e kadar |
Hasaslık Derecesi |
| D1 geniş |
D2 dar |
D3 hassas |
D1 geniş |
D3 hassas |
| - |
6 |
0.10 |
0.08 |
0.06 |
0.25 |
0.16 |
| 6 |
10 |
0.12 |
0.10 |
| 10 |
14 |
0.15 |
0.12 |
0.09 |
| 14 |
18 |
0.20 |
0.14 |
| 18 |
24 |
0.25 |
0.17 |
0.12 |
0.32 |
0.20 |
| 24 |
30 |
0.30 |
0.20 |
0.14 |
| 30 |
40 |
0.37 |
0.25 |
0.17 |
0.50 |
0.30 |
| 40 |
50 |
0.44 |
0.30 |
0.20 |
| 50 |
65 |
0.52 |
0.38 |
0.23 |
0.71 |
0.45 |
| 65 |
80 |
0.60 |
0.46 |
0.27 |
| 80 |
100 |
0.68 |
0.53 |
0.30 |
0.90 |
0.60 |
| 100 |
120 |
0.76 |
0.60 |
0.33 |
| 120 |
140 |
0.84 |
0.65 |
0.35 |
1.15 |
0.85 |
| 140 |
160 |
0.92 |
0.72 |
0.38 |
| 160 |
180 |
1.02 |
0.80 |
0.40 |
| 180 |
200 |
1.12 |
0.88 |
0.43 |
1.80 |
1.00 |
| 200 |
225 |
1.28 |
0.95 |
0.47 |
| 225 |
250 |
1.44 |
1.05 |
0.50 |
| 250 |
280 |
1.64 |
1.15 |
0.56 |
2.20 |
1.25 |
| 280 |
315 |
1.84 |
1.25 |
0.63 |
| 315 |
355 |
2.10 |
1.40 |
0.73 |
2.60 |
1.60 |
| 355 |
400 |
2.40 |
1.60 |
0.80 |
| 400 |
450 |
2.70 |
1.80 |
0.90 |
3.10 |
2.00 |
| 450 |
500 |
3.00 |
2.00 |
1.00 |
D1 : Serbest tolerans
D2 : Dar tolerans
D3 Sınırlandırılmış tolerans
Geometrik Toleranslar
| Anma Ölçüsü (mm) |
|
| ..den |
..'e kadar |
D1 (mm) geniş |
D2 (mm) dar |
|
| 0 |
50 |
0.25 |
0.10 |
düzlemsellik |
| 51 |
130 |
0.50 |
0.30 |
| 131 |
255 |
1.00 |
0.50 |
doğrusallık |
| 256 |
380 |
1.56 |
0.90 |
| 0 |
50 |
0.25 |
0.13 |
diklik |
| 51 |
130 |
0.75 |
0.25 |
| 131 |
255 |
1.25 |
0.50 |
| 256 |
380 |
2.00 |
0.90 |
| 0 |
50 |
0.25 |
0.13 |
paralellik |
| 51 |
130 |
0.75 |
0.25 |
| 131 |
255 |
1.25 |
0.50 |
| 256 |
380 |
2.00 |
0.90 |
| boyut toleransları tablosundaki değerlere eşit |
|
|
profil düzgünlüğü |
| boyut toleransları tablosundaki değerlere eşit |
|
|
delik çapları |
|
0.5o |
1o |
açısal tolerans |
Yüzey Pürüzlülüğü
Hassas Döküm parça yüzeyleri son derece düzgün bir görünüştedir. Pürüzlülük
kısmen parça boyutlarına, kısmen ise döküm alaşımlarına bağlıdır.
Pürüzlük olarak elde edilebilen değerler Rt cinsinden 3.0-6.0 µm, dolayısıyla pürüzlülük
sınıfı olarak N7-N9 arasındadır.
|
